Điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi có biến động giá xăng dầu, vật liệu xây dựng

Theo Văn bản nêu trên, khung pháp lý hiện hành đã quy định rõ các trường hợp bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Tại Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 156 quy định sự kiện bất khả kháng phải đáp ứng đồng thời 3 điều kiện: xảy ra khách quan, không thể lường trước và không thể khắc phục dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép.
Đối với lĩnh vực xây dựng, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) đã quy định các nội dung này. Theo đó, sự kiện bất khả kháng trong hoạt động xây dựng bao gồm các trường hợp như thiên tai, thảm họa môi trường, hỏa hoạn, dịch bệnh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, an ninh, đình công, cấm vận, cũng như các yếu tố phát sinh từ hoạt động khảo cổ, phát hiện cổ vật.
Luật cũng quy định hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong xây dựng bao gồm các trường hợp Nhà nước thay đổi chính sách, pháp luật; xuất hiện điều kiện địa chất bất thường không thể lường trước; hoặc các yếu tố khác theo quy định pháp luật có liên quan.
Liên quan đến các quy định pháp luật về điều chỉnh hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định, Bộ Xây dựng cho biết việc điều chỉnh đơn giá chỉ được thực hiện trong trường hợp bất khả kháng theo quy định của Luật Xây dựng năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 62/2020/QH14), Nghị định số 37/2015/NĐ-CP và Nghị định số 50/2021/NĐ-CP
 

Căn cứ các quy định nêu trên, Bộ Xây dựng đề nghị các bộ, ngành Trung ương, UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện nghiêm Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ, cùng các văn bản số 4385/BXD-KTQLXD ngày 23/3/2026 và số 5227/BXD-KTQLXD ngày 8/4/2026 của Bộ Xây dựng.

Bộ Xây dựng yêu cầu, trên cơ sở biến động giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng thời gian qua, chủ đầu tư phải làm việc với nhà thầu để phân tích, đánh giá tác động của biến động giá đối với điều kiện, tính chất và công việc cụ thể của từng hợp đồng, như thời điểm ký kết hợp đồng, khối lượng đã triển khai và các biện pháp đã áp dụng trong khả năng cho phép của bên nhận thầu.

Trên cơ sở đó, các bên đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành để xem xét, xác định biến động giá có được coi là sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản hay không, làm căn cứ quyết định việc sửa đổi hợp đồng theo quy định tại Điều 84 và khoản 7 Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, bảo đảm hiệu quả đầu tư dự án, tránh thất thoát, lãng phí, hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa các bên.
“Đề nghị các cơ quan, đơn vị nghiên cứu kỹ mức độ biến động giá xăng dầu, vật liệu xây dựng để lựa chọn phương pháp điều chỉnh giá phù hợp; xác định cơ sở dữ liệu đầu vào, bao gồm nguồn thông tin về giá, chỉ số giá, phạm vi và yếu tố điều chỉnh… phục vụ việc ký kết hoặc sửa đổi hợp đồng xây dựng”, 
Đây là Văn bản hướng dẫn quan trọng, cung cấp các cơ sở pháp lý (bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong xây dựng ...), Chủ đâu tư và Nhà thầu rà soát, kiểm tra các điều kiện hợp đồng, các giải pháp đã thực hiện trong thời gian biến động giá để làm cơ sở điều chỉnh hợp đồng./.